Willem van Gelre onderweg
Filmopname in Het Groote Veld - hertog Willem en zijn legerschaar
Overzicht van ruiters te paard in Het Groote Veld ,25 november 2018 / fotoreportage © Johan Braakman
Film brengt het besluit van Willem om een knieval te maken voor de Franse koning tot leven
|
Het is 1388 - Slag met Frankrijk afgewend
Toen de koning van Frankrijk naar Gelre kwam om Willem, de hertog, mores te leren, trok deze met zijn leger terug naar Nijmegen om zich daar te bezinnen. Tenslotte besloot hij in te gaan op de smeekbede van zijn vader en de bisschop van Keulen om niet te gaan vechten. Intussen was zijn leger van 400-500 man uitgerust met banieren, wimpels, sjabrakken en tuig: een oogverblindende vredesmissie trok naar de Roer. |
Om iets van die pracht en praal in beeld te krijgen, biedt het Wapenboek Gelre een magnifiek overzicht van de wapenschilden, pronkhelmen aan het eind van de 14de eeuw. Dit wapenboek onderscheidt zich van de meeste uit dit tijd door compleetheid en omvang speciaal van de vorstendommen ten noorden van de Alpen. In zekere zin samenvallend met de actieradius van Willem, hertog van Gelre.
De afstand Nijmegen-Körrenzig aan de Roer, vandaag de dag ca. 130 km per auto, was toen vast niet korter. |
|
Zonder slag of stoot
Een geoefend leger kon deze afstand in twee tot drie dagen afleggen. Op de avond van 12 oktober 1388 arriveerde Willem bij het legerkamp van de Franse koning, Charles VI. Deze stuurde zijn connétable met een escorte richting Willem om hem met alle égards te ontvangen en te begeleiden. Nadat Willem drie maal voor de koning had geknield, richtte hij zich in zijn eigen landstaal - het Ripuarisch - een Nederrijns plat tot de koning en gaf uitleg over de oorzaak van zijn niet gezegelde oorlogsverklaring op papier. |
Hij gaf aan de tekst niet te kennen. Deze was gesteld in het Latijn en door adviseurs van zijn bondgenoot gedicteerd. Hij had de Engelse koning trouw beloofd. Het was hem als ridder zijn eer te na om die gelofte te breken. Kennelijk was de Franse koning content met deze verklaring, nodigde hem uit voor een feestmaal en zo werd het toch nog heel laat en gezellig, daar in het tentenkamp aan de Roer bij Körrenzig. Willem werd schadeloos gesteld, maar Charles VI ontsloeg binnen de kortste keren zijn ooms Berry, Bourgogne en Bourbon. Zonder bloedvergieten won Willem de Slag bij Körrenzig. Zo leerde Europa hem kennen.
|
|
Aangekleed gaat uit
Voor de aankleding van Willem en zijn leger moet in Nijmegen het nodige uit de kast en de kist getrokken zijn. De Nijmeegse familie Maelwael, gespecialiseerd in de vervaardiging van banieren, wimpels, vanen en sjabrakken, zal overuren gedraaid hebben. Zo ook de familie Van Lymborch, al waren de gebroeders toen nog niet in beeld. Het schilderen van schilden, het borduren van textiel, smeden van wapens en beslaan van de paarden, alles moest piekfijn in orde zijn. |
Wij kunnen ons nauwelijks voorstellen wat de komst van de ridders uit alle windstreken met hun knechten (knights in het Engels), pages, schildknapen teweeg bracht in het middeleeuwse Nijmegen. Waar moesten die verblijven, wie gaf ze te eten? Echte bannerheren die onder hun eigen banier streden, hadden soms een eigen stadskasteel, zoals Batenburg, Meurs/Baer en Wisch, Bronckhorst en Bergh. Konden zij hun eigen manschap mogelijk huisvesten, maar waar bleef de lage adel met wimpel, zoals van Heeckeren, Leeuwen, Hackfort etc.? Werden zij bij burgers ingekwartierd?
|
|
|
|
|
|
Lastige enscenering
Waar vind je geschikte locaties om de veldtocht van Willem en zijn ridders getalsmatig geloofwaardig en overtuigend te filmen? In overleg met Annet van der Kolk van de Valkenhorst zijn we er uitgekomen. Op |
Het Groote Veld maakten we kennis met de eigenaar van een stuk bos inclusief een prachtig heuvelachtig bospad. Met zijn toestemming zijn de overhangende braamranken verwijderd, afgebroken takken die in de bomen hingen geruimd en zelf ging hij ook nog een een hinderlijke stobbe met kettingzaag te lijf. Super!
|
Hackfort
|
Meurs
|
Leeuwen
|
Gulik
|
Heeckeren
|
Baer
|
|
Tableau de la troupe
De vuurproef voor het welslagen vormde het vinden van voldoende paarden en ruiters waarmee de tocht verreden kon worden. Dat betekende een hele serie belrondes. Uiteindelijk kwamen ze van alle kanten aanzetten, zowel de paarden als de ruiters. |
Op de gastvrije Valkenhorst verzamelden zich in alle vroegte een tiental paarden en tweemaal zoveel volk, want er zijn chauffeurs en rijknechten nodig, tevens hulp bij het aankleden, de catering en begeleiding in het bos. Twee cameramannen kwamen in actie: Adrie Stam en Ben Wagenvoort. Ook de fotograaf ontbrak niet: Johan Braakman. Met oogverblindend resultaat!
|
|
Productie
|
Met dank aan
|
|
Wilma Makkink, regie Floris Meijer, filmmaker Adrie Stam & Ben Wagenvoort, cameramannen Johan Braakman, fotografie |
Annet van der Kolk voor de Valkenhorst Datura Medieval Music voor de muziek St.Thomas Gilde / Marijn van der Gaag voor het schaakspel |